Chính do lý do đó nên trong liên hoan lần trước hết này, Ban tổ chức đã có nhiều quy định rất chặt đẹp để nhằm làm đạm bạc lễ nghi hầu đồng, tỉ dụ như một loạt nguyên tắc “không”- hút thuốc liên tục, uống rượu tì tì, ném tiền lộc vung vãi… tuy vậy, sức hút của lễ nghi này vẫn còn nguyên với khán giả, ngay từ vòng sơ khảo khai mạc vào 25
Một trong những được nhiều người khá quan hoài khi tổ chức liên hoan đó là việc Ban tổ chức đề nghị không hút thuốc, uống rượu quá nhiều, khuyến khích “phát lộc” bằng hiện vật như oản, xôi nén… thay cho tiền mặt. Việc tổ chức Liên hoan lễ thức Chầu văn Hà Nội lần thứ nhất 2013 do Sở VHTTDL Hà Nội tổ chức ngoài mục đích kiểm kê và bước đầu tư liệu hóa di sản văn hóa phi vật thể chầu văn trên địa bàn TP.
9 tại đền Kim Giang, mưa to gió lớn nhưng liên hoan vẫn thu hút được đông đảo người dân đến tham dự. Thanh lọc nghi lễ Hát Chầu văn, còn gọi là hát văn có xuất xứ từ đồng bằng Bắc Bộ.
Từng có thời kì dài tín ngưỡng thờ Mẫu bị tác động bởi những yếu tố khách quan đã không còn tinh khiết và nguyên gốc như khi ra đời, và cũng nên mà bị quy là “mê tín dị đoan”.
Thời gian gần đây, những vướng mắc đã được gỡ bỏ, Bộ VHTTDL cũng đã chính thức coi đây như một loại hình di sản văn hóa phi vật thể tiêu biểu.
Ông Nguyễn Khắc Lợi- Phó Giám đốc Sở VHTTDL Hà Nội cho biết, vẫn còn khá nhiều quan điểm và cách ngó khác nhau về tín ngưỡng này và liên hoan là dịp để cơ quan quản lý văn hóa kiểm kê lại “tài sản” của mình có bao lăm, giá trị thế nào, nhân tố nào nguyên gốc, yếu tố nào mới phát sinh để từ đó tìm ra cách quản lý, bảo tàng, phát huy giá trị phù hợp nhất.
Hà Nội. Thế nhưng, cho đến nay tín ngưỡng thờ Mẫu vẫn bị lấp bởi làn sương huyền bí. Tuy nhiên thực tế hiện thời nhiều người hát văn không còn giữ “đạo” thượng cổ.
Cùng với đó, không ít người đã lợi dụng chính sách tự do tín ngưỡng của Đảng và Nhà nước để “buôn thần bán thánh”, tuyên truyền mê tín dị đoan trong hát văn, hầu đồng, tạo ra những sinh hoạt không lành mạnh. Vòng sơ loại Liên hoan Chầu văn Hà Nội 2013 tại đền Lâm Du (Bồ Đề, Long Biên, Hà Nội). Lời văn được sáng tạo thêm theo kiểu “moi tiền”, ban thưởng nhiều thì văn hát càng “bốc” và trái lại nếu hầu “khiêm tốn” thì cung văn sẽ “mất điện”.
Bởi ý nghĩa mong muốn của liên hoan là khắc họa nên cái cội rễ, cội nguồn, cũng như những chuẩn của nghệ thuật hát văn cũng như văn hóa tín ngưỡng hầu đồng”.
Tuy nhiên, về vấn đề này tuồng như còn có nhiều sự lúng túng khi dùng khái niệm “hạn chế” hay cấm.
Cùng với đó, số điện thờ phụng gia tăng nhanh, đối tượng thờ đa dạng gồm: Mẫu, Phật, Thánh Trần, Quan Âm… Và một thực tế là việc tổ chức hầu đồng đã và đang có nhiều biến tướng, làm mất đi bản tính, giá trị tốt đẹp vốn có. Theo GS Ngô Đức Thịnh - Ủy viên Hội đồng Di sản văn hóa quốc gia, thời kỳ thịnh vượng nhất của hát văn là cuối thế kỷ 19 đầu thế kỷ 20.
Có thể thấy việc tổ chức liên hoan là cách để người dân, cũng như những thanh đồng, người hát chầu văn có một cách nhìn đúng về loại hình nghệ thuật đa ngành, tụ họp nhiều giá trị khác nhau như: Âm nhạc, mỹ thuật, sàn diễn, văn chương, vũ đạo, đạo cụ, trang phục, nghệ thuật biểu diễn… Vì mỗi giá đồng còn là một trích đoạn sàn diễn dân gian có sự giao thiệp giữa con người với thần linh.
Bởi có hiểu đúng về chầu văn thì người dân mới có thể yêu và trọng nó”. Minh Hoàng. Cách đây hơn chục năm, lễ nghi vẫn còn “sạch”, lễ phẩm đơn giản, không cầu kỳ, hoành tráng như giờ.
Theo ông Nguyễn Tiến Dũng- thành viên Ban tổ chức: “Liên hoan là thời cơ để người dân có thể hiểu và cũng như có những tri thức trong việc hành lễ. Bằng cách sử dụng âm nhạc mang tính linh tính với các lời văn đẽo gọt nghiêm chỉnh, hát văn được coi là hình thức ca hát mang ý nghĩa hầu Thánh (hay còn được biết là tín ngưỡng thờ Mẫu - tín ngưỡng Tứ phủ).
Tìm lại giá trị đẹp Có thể thấy so với những thập niên từ 1950 - 1980 khi hát chầu văn, hầu đồng khá trầm lắng do bị cấm vì những diễn tả mê tín, dị đoan, thì bây giờ hầu đồng, hát chầu văn đã phát triển mạnh và được tổ chức trình diễn ở trong và ngoài nước.
Đền Kim Giang (Thanh Xuân) và đền Lâm Du, (Long Biên); đền Yên Phú (Thanh Trì) và đền Cây Quế (Cầu Giấy) là nơi diễn ra vòng sơ loại. Thanh đồng Nguyễn Hải Nam (quận Hoàn Kiếm) cho biết: “Giá chầu chúa, giá nữ thần nên hạn chế ở một mức độ và phạm vi nhất định với việc hút thuốc, uống rượu… Không nên làm thái quá, nhăng nhố sẽ làm xấu đạo mẫu, không thanh bạch cho đạo đồng”.
Nhưng hơn cả, liên hoan đã tạo ra một “sàn diễn” lớn, thỏa niềm mong mỏi được thưởng thức trực tiếp các tiết mục đặc sắc mang đậm nhân tố nghệ thuật linh tính của đông đảo người dân.
10 tại rạp Công Nhân (Tràng Tiền, Hà Nội). Hà Nội sẽ được chọn lọc dự biểu diễn từ ngày 4.
10 đến hết ngày 5. 10 nhóm Chầu văn điển hình của TP. Song song, chuẩn y hoạt động này sẽ có thêm cơ sở để xây dựng hồ sơ lễ nghi Chầu văn ở Hà Nội, trình Bộ VHTTDL chứng nhận để đưa vào Danh mục di sản văn hóa phi vật thể nhà nước. Trong khi đó, các thầy đồng đang nổi lên nhiều, người dân thiếu hiểu biết, tin vào ma lực thần bí ở cõi vô hình hoặc hiểu chưa đúng về tín ngưỡng này nên bị lợi dụng.
Đây chính là nguyên cớ làm cho tín ngưỡng thờ Mẫu biến tướng.
No comments:
Post a Comment