Hoa văn chạy dài là hình chữ Chuyện
Chính giữa đặt một bàn thờ Quan Công, bàn bằng gỗ, mặt trước được chạm nổi hình Phước, Lộc, Thọ xung quanh trang hoàng chạm thủng với chủ đề Lưỡng Long Triều Nguyệt. Ngôi chánh điện gồm: tiền điện, trung điện và hậu điện.
Năm 1965 đến năm 1968, đình là đại điểm làm trạm cứu thương cấp cứu cho các đội viên về đánh đồn bót, chốt chặn.
Phú Long là một ngôi đình cổ kính đẹp nhất Bình Dương, được Bộ Văn hóa- Thông tin (nay là Bộ văn hóa, Thể thao và du lịch) công nhận là di tích lịch sử kiến trúc - nghệ thuật cấp Quốc gia, ngày 28/12/2001. Tiền điện hình chữ nhật kiểu nhà dân gian ba gian, hai chái phần mái được xây dựng hai lớp trên lợp ngói âm dương, trên trần nhà chánh điện có tấm đan bằng bêtông rộng 2m chạy suốt theo chiều dài của tòa chánh điện, hai bên đầu hồi chính có hai lỗ tròn có nắp đậy che mưa nắng tạo thành một nóc nhà kín.
Cho đến nay, đình vẫn là nơi sinh hoạt cộng đồng, gắn với ý thức dân tộc mạnh mẽ qua các lễ hội.
Nóc nhà kín là nơi bí hiểm trú ẩn hoạt động của chiến sĩ cách mạng vùng Lái Thiêu, từ những năm 1944. /. Tại đây đồng chí Nguyễn Văn Huê (Sáu Huê), đồng chí Nguyễn Văn Biết (Tư Biết) đã trực tiếp chỉ huy điều động công tác của trạm, tổ chức được nhiều cuộc họp, chuẩn bị truyền đơn tuyên truyền, thu nhận lương thực thuốc men để chuyển vào cứ của ta.
Gian đầu hồi bên trái đặt một bàn thờ Ngũ Hành Nương Nương, cạnh bàn thờ đặt một cái mõ dài 1,8m; Bên phải đặt một bàn độc ông Hổ, bên cạnh đặt một cái trống để sử dụng vào các ngày cúng tế, lễ hội. Nhà Tây lang trang trí hai bên là hai con Rồng giữa là đầu Lân và cảnh Long Mã, Công, Nai, Khỉ, cây Tùng, cây Trúc, quả Đào. Hai bên thờ tả ban, hữu ban. Từ năm 1947 đến 1949, tại khu vực đình Phú Long có một tốp du kích trú ẩn để hoạt động, nơi đây dân binh tự vệ và du kích thẳng gặp nhau để trao đổi nắm bắt tin tức của địch.
Sau đó, Lái Thiêu bị Pháp chiếm “Đệ tam sư đoàn” rút qua hữu ngạn sông Sài Gòn tiếp tục hoạt động. Trong hai thời kỳ kháng chiến, đình là cơ sở hoạt động cách mệnh của địa phương.
Bên trong chánh điện là hai bộ vì kèo chịu lực bằng gỗ, kết cấu theo kiểu kẻ chuyền, hai hàng cột gồm 6 cây loại gỗ gõ đường kính 40cm. Hàng năm quần chúng tụ họp về đây nhiều nhất vào ngày 17 – 18 tháng 8 âm lịch trong dịp lễ Kỳ Yên, cầu cho mưa thuận gió hòa. Trong cuộc kháng chiến chống Pháp, ở Phú Long – Lái Thiêu lúc bấy giờ có “Đệ Tam Sư Đoàn” tổ chức này do ông Nguyễn Hòa Hiệp làm Tư lệnh, trước nhất được tổ chức tại Sài Gòn, qui tụ một số lớn lính “Heiho” (người Việt trong lực lượng bổ túc của quân đội Nhật).
Ngoại giả, còn có nhà bếp đầy đủ tiện nghi để phục vụ lễ tiệc trong các ngày lễ hội. Đông lang được trang trí hai bên là hai con Phụng giữa là hình mặt Nguyệt, Lân, Dơi, Khỉ… Phần sân trước có ba cổng. Tất tiền điện có chín bao lam bằng gỗ đều được chạm thủng các đề tài: Nho, Chuối, Hoa Mai, Hoa Cúc, Hoa Lan, Hoa Lựu tượng trưng cho sự sinh sôi nảy nở và Bát Tiên Hóa Hải, Long Hải Tướng Quân,.
Kiến trúc đình theo kiểu chữ Tam, mái lợp ngói âm dương, nền lót gạch bông, diện tích xây dựng là 1. Cổng bên phải là Tấn Điền, cổng bên trái là Tấn Lộc, cổng giữa là lạc Phú. Đây còn là nơi tổ chức tế thần. Riêng án thờ được đặt cao nhất là hình một chiếc ghế dựa bằng gỗ hình vuông, chạm thủng “Mai, Lan, Cúc, Trúc” với một long vị đắp nổi trong rất oai nghi (gọi là Ngự).
Ngoài ra chánh điện còn được thờ nhiều người có công theo trật tự từng án thờ, mỗi án thờ có một bài vị. Đình Phú Long được trang trí theo lối cổ lầu.
Năm 1865, đánh dấu đợt trùng tu bổ chữa lớn, từ mái lá, vách tre tạm thành lối kiến trúc có quy mô lớn như hiện tại. Tại sân đình thẳng băng có 30 thanh niên luyện tập võ nghệ và một số công nhân lò gốm cũng tụ họp lại bàn kế hoạch bãi khoá đòi quyền lợi cho công nhân.
Toàn bộ những tấm hoành phi, liễn, đối đều được sơn son thếp vàng ranh ma, nội dung chúc tụng giang san xã tắc. 258m 2. Quờ quạng mái nhà tiền điện cẩn vào bêtông bằng mảnh gốm sứ màu sắc nhóng nhánh, trang trí bốn Lân đứng hàng ngang hướng về trước sân đình, hai đầu hồi là hai Rồng dao (dao lá); Phần mái của trung điện chính giữa có hình nhật nguyệt, hai bên đầu hồi được trang hoàng Long, Lân, Quy, Phụng; Phần mái của hậu điện cũng được trang trí hoa văn Cá Hóa Long, Lưỡng Long Tranh Châu.
Tiền điện tiếp diện cùng sân khấu ngoài trời - nơi biểu diễn văn nghệ cho thần coi, nên sàn diễn được hướng vào phía bàn thờ thần. Các bàn độc Tiền hiền – Hậu hiền cũng được thờ tự oai nghiêm từ ban công nhìn thẳng vào chánh điện, có hàng lỗ bộ với nhiều loại binh khí và bốn cặp Hạt đứng lưng Rùa. Cuộc sống cư dân Nam Bộ gắn liền với sông nước, đình nằm trên vùng đất với phong cảnh đẹp, có nhiều cây cổ thụ che bóng mát, mặt tiền của đình quay về hướng Nam, nằm cạnh sông Sài Gòn quanh năm đón gió mát lành.
Cách trang hoàng trỗ các đề tài trội lên cung cách đầy quyền lực của Rồng, sự trang trọng của Phụng, mạnh mẽ của Lân và phúc thọ của những con Hạc đứng lưng Rùa cổ kính nghiêm chỉnh.
Chánh điện, chính giữa là một án thờ sắc thần, thành hoàn bổn cảnh được vua tự đức tặng thưởng vào ngày 8/1/1953. Đặt biệt, hơn là khoảng cách giữa trung điện và chánh điện có một bao lam ghép gốm sứ, men màu xanh trang hoàng: Long, Lân, cảnh hội Bát tiên, Bát Tiên Hóa Hải, Long Hải Tướng Quân, Cá Hóa Rồng.
Hai cửa trung môn nói liền với Đông lang, Tây lang là nơi chuẩn bị lễ vật cúng thần, ngày thường là nơi giải quyết việc làng, nơi tiếp khách và thờ những người có công đứng đầu trong làng, xã và những ông từ đã có công với đình. Sau ngày Sài Gòn bị thất thủ, “Đệ tam sư đoàn” rút về Lái Thiêu đóng hành dinh tại Phú Long (quê ông Nguyễn Hòa Hiệp) ông thẳng tính tổ chức họp hội tại đình Phú Long.
Đình được trùng tu, tu chỉnh nhiều lần vào các năm: 1865, 1935, 1997.
No comments:
Post a Comment